ලිංගික එක්වීම යනු දෙදෙනෙකු අතර ඇති බැඳීම ශක්තිමත් කරන, ආදරය සහ සෙනෙහස බෙදා හදා ගන්නා සුන්දර අත්දැකීමකි. නමුත්, මෙම අත්දැකීම එක් අයෙකුට හෝ දෙදෙනාටම වේදනාකාරී වන්නේ නම්, එය ශාරීරික මෙන්ම මානසික පීඩනයටද, සබඳතාවල ගැටළුවලටද හේතු විය හැක. බොහෝ කාන්තාවන් සහ ඇතැම් පිරිමින්ද තම ජීවිතයේ යම් අවස්ථාවකදී ලිංගික සංසර්ගය අතරතුර වේදනාව අත්විඳින අතර, ලැජ්ජාව, බිය හෝ නොදැනුවත්කම නිසා ඒ ගැන විවෘතව කතා කිරීමට හෝ වෛද්ය උපදෙස් පැතීමට මැළි වෙති. මෙම ලිපියේ අරමුණ වන්නේ මෙම සංකීර්ණ ගැටළුව පිළිබඳව සිංහලෙන් පුළුල් අවබෝධයක් ලබා දීමයි.
ලිංගික සංසර්ගය වේදනාකාරී වීමට හේතු (ඩිස්පෙරුනියා - Dyspareunia)
ලිංගික සංසර්ගයේදී ඇතිවන වේදනාව "ඩිස්පෙරුනියා" ලෙස වෛද්ය විද්යාත්මකව හඳුන්වයි. මෙය විවිධ ශාරීරික සහ මානසික හේතූන් නිසා ඇතිවිය හැක.
ශාරීරික හේතු:
ප්රමාණවත් ලිහිසිකාරක (Lubrication) නොමැති වීම: මෙය වේදනාකාරී සංසර්ගයට වඩාත්ම පොදු හේතුවයි. ලිංගිකව එක්වීමට පෙර ප්රමාණවත් ලෙස උත්තේජනය නොවීම (foreplay) නිසා යෝනි මාර්ගය ප්රමාණවත් තරම් තෙත් නොවීමෙන් ඝර්ෂණය වැඩි වී වේදනාව ඇතිවේ. ආර්තවහරණය (menopause), දරු ප්රසූතියෙන් පසු කාලය, මව්කිරි දීම, සහ ඇතැම් ඖෂධ වර්ග (උපත් පාලන පෙති, විෂාදයට ලබාදෙන ඖෂධ) නිසාද යෝනි මාර්ගයේ වියළි බව ඇතිවිය හැක.
යෝනි මාර්ගයේ ආසාදන: බැක්ටීරියා හෝ යීස්ට් ආසාදන නිසා යෝනි මාර්ගය සහ ඒ අවට ප්රදේශයේ දැවිල්ල, කැසීම සහ වේදනාව ඇතිවිය හැක.
මුත්රා ආසාදන: මුත්රාශයේ හෝ මුත්රා මාර්ගයේ ආසාදන නිසා සංසර්ගය අතරතුර සහ ඉන් පසුව වේදනාවක් දැනිය හැක.
වැජිනිස්මස් (Vaginismus): මෙය යෝනි මාර්ගය අවට ඇති පේශීන්, සංසර්ගයට උත්සාහ කිරීමේදී ඇතිවන බිය නිසා, vôනිච්ඡාවිරෝධීව (තමන්ට පාලනයකින් තොරව) තදින් හැකිලීමයි. මේ නිසා ලිංගික එක්වීම අතිශය වේදනාකාරී හෝ කළ නොහැකි දෙයක් බවට පත්වේ. దీనికి ලිංගිකත්වය පිළිබඳව ඇති බිය, අතීතයේ සිදුවූ අප්රසන්න අත්දැකීම්, හෝ කාංසාව වැනි මානසික හේතු බලපෑ හැක.
එන්ඩොමෙට්රියෝසිස් (Endometriosis): ගර්භාෂයේ ඇතුළත වර්ධනය විය යුතු පටක (එන්ඩොමෙට්රියම) ගර්භාෂයෙන් පිටත, ශ්රෝණි කුහරය තුළ වර්ධනය වීමයි. සංසර්ගයේදී ගැඹුරට දැනෙන වේදනාවකට මෙය හේතු විය හැක.
ගර්භාෂයේ ගෙඩි (Fibroids): ගර්භාෂයේ මාංශ පේශිවල ඇතිවන සාමාන්යයෙන් පිළිකා නොවන ගෙඩි නිසාද වේදනාව ඇතිවිය හැක.
ශ්රෝණි ආසාදන රෝගය (Pelvic Inflammatory Disease - PID): ප්රජනක පද්ධතියේ ඉහළ කොටසේ ඇතිවන ආසාදනයකි.
සමේ රෝග: ලිංගික අවයව අවට ඇතිවන දද (eczema) හෝ වෙනත් සමේ රෝග නිසා වේදනාව හටගත හැක.
ශල්යකර්ම හෝ අනතුරු: දරු ප්රසූතියේදී සිදුකරන කැපුම් (episiotomy) හෝ ශ්රෝණි කුහරය ආශ්රිතව සිදුකළ වෙනත් ශල්යකර්ම නිසා ඇතිවන කැළැල් පටක වේදනාවට හේතු විය හැක.
මානසික හේතු:
කාංසාව සහ ආතතිය: দৈনন্দিন ජීවිතයේ ඇතිවන ආතතිය සහ කාංසාව නිසා ශ්රෝණි පේශීන් තද වීම සහ ලිංගික උනන්දුව අඩුවීම සිදුවිය හැක.
බිය සහ ලැජ්ජාව: ලිංගිකත්වය පිළිබඳව ඇති වැරදි ආකල්ප, වේදනාව ඇතිවේය යන බිය, හෝ තම ශරීරය පිළිබඳව ඇති ලැජ්ජාව නිසා මාංශ පේශීන් තද වී ලිහිසිවීම අඩාල විය හැක.
සබඳතාවේ ගැටළු: සහකරු හෝ සහකාරිය සමඟ ඇති නොවිසඳුණු ගැටළු, සන්නිවේදනයේ අඩුපාඩු සහ විශ්වාසය බිඳීයාම ලිංගික ජීවිතයට සෘජුවම බලපෑම් කළ හැක.
අතීත කම්පනකාරී අත්දැකීම්: කුඩා කල සිදුවූ ලිංගික අපයෝජන හෝ වෙනත් කම්පනකාරී සිදුවීම් නිසා ඇතිවන මානසික බලපෑම වේදනාකාරී සංසර්ගයට හේතුවක් විය හැක.
කළ යුත්තේ කුමක්ද?
1. විවෘතව කතා කරන්න: මෙම ගැටළුවේදී කළ හැකි වැදගත්ම දෙය නම් ඔබේ සහකරු හෝ සහකාරිය සමඟ අවංකව සහ විවෘතව කතා කිරීමයි. ඔබේ වේදනාව, බිය සහ හැඟීම් පිළිබඳව ඔහුට/ඇයට පැවසීමෙන්, දෙදෙනාටම තේරුම් ගැනීමෙන් සහ ඉවසීමෙන් යුතුව මෙම ගැටළුවට මුහුණ දිය හැක. මෙය "ඔබේ" හෝ "මගේ" ප්රශ්නයක් නොව, "අපේ" ප්රශ්නයක් ලෙස දැකීම ඉතා වැදගත් වේ.
2. වෛද්ය උපදෙස් ලබාගන්න: වේදනාව දිගටම පවතී නම් හෝ දරුණු නම්, නාරිවේද විශේෂඥ වෛද්යවරයෙකු, පවුල් සෞඛ්ය නිලධාරිනිය, හෝ ලිංගික සෞඛ්ය පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්යවරයෙකු හමුවීම අත්යවශ්ය වේ. ශ්රී ලංකාවේ පවුල් සැලසුම් සංගමය (FPA Sri Lanka) සහ රජයේ රෝහල්වල ලිංගික සෞඛ්ය සායන (STD/AIDS පාලන වැඩසටහන) මගින් රහස්යභාවය සුරකිමින් උපදෙස් සහ ප්රතිකාර ලබා ගත හැක. වෛද්යවරයා විසින් රෝග ඉතිහාසය විමසා බලා, අවශ්ය නම් ශාරීරික පරීක්ෂණ සිදුකර වේදනාවට හේතුව නිශ්චිතව හඳුනාගනු ඇත.
3. ප්රතිකාර සහ කළමනාකරණය:
ලිහිසිකාරක ජෙලි (Lubricants): ෆාමසිවලින් පහසුවෙන් ලබාගත හැකි ජලය පදනම් කරගත් (water-based) ලිහිසිකාරක ජෙල් වර්ගයක් භාවිතා කිරීමෙන් ඝර්ෂණය අඩුකර වේදනාව වළක්වා ගත හැක.
ඖෂධ: ආසාදන තත්ත්වයන් සඳහා ප්රතිජීවක හෝ දිලීර නාශක ඖෂධ නියම කළ හැක. ආර්තවහරණය නිසා ඇතිවන වියළි බව සඳහා ඊස්ට්රජන් හෝමෝනය අඩංගු ක්රීම් වර්ග හෝ පෙති නිර්දේශ කළ හැක.
ශ්රෝණි භූමි ව්යායාම (Pelvic Floor Exercises): ශ්රෝණි කුහරයේ පේශීන් ශක්තිමත් කිරීමට සහ ඒවා පාලනය කිරීමට මෙම ව්යායාම උපකාරී වේ.
උපදේශනය සහ චිකිත්සාව: වැජිනිස්මස්, කාංසාව හෝ අතීත කම්පන වැනි මානසික හේතු සඳහා මනෝවිද්යාත්මක උපදේශනය ඉතා සාර්ථක ප්රතිඵල ගෙනදේ. ලිංගික චිකිත්සකයෙකු (sex therapist) හමුවීමෙන් ලිංගිකත්වය පිළිබඳ බිය දුරුකර ගැනීමට සහ යුවලක් ලෙස සන්නිවේදනය දියුණු කරගැනීමට හැකිය.
මතක තබාගත යුතු කරුණු
වේදනාකාරී ලිංගික සංසර්ගය සාමාන්ය දෙයක් ලෙස සලකා විඳදරාගත යුතු නැත. එය ප්රතිකාර කළ හැකි වෛද්ය තත්ත්වයකි.
ප්රමාණවත් පූර්ව ලිංගික උත්තේජනය (foreplay) සඳහා කාලය වෙන් කිරීම, වේදනාව වළක්වා ගැනීමට සරල සහ ඵලදායී ක්රමයකි.
ඔබේ සහකරුගේ/සහකාරියගේ සහයෝගය සහ අවබෝධය මෙම ගමනේදී ඔබට ලැබෙන විශාලතම ශක්තියයි.
ලැජ්ජාව සහ බිය පසෙකලා නිවැරදි වෛද්ය උපදෙස් ලබාගැනීමෙන්, වේදනාවෙන් තොර, තෘප්තිමත් ලිංගික ජීවිතයක් ගත කිරීමට ඔබටත් අයිතියක් ඇත.
මෙම ගැටළුව පිළිබඳව නිවැරදි දැනුම ලබාගැනීම සහ විවෘතව සාකච්ඡා කිරීම, සෞඛ්යමත් සහ සතුටුදායක පවුල් ජීවිතයකට මග පාදනු ඇත.
