සමලිංගික (Gay, Lesbian, Bisexual, Transgender - LGBTQ+) පුද්ගලයන් සහ ඔවුන්ගේ පවුල් පිළිබඳ සංකල්පය ශ්රී ලංකාව වැනි සංස්කෘතික වශයෙන් ගතානුගතික රටක තවමත් ප්රධාන සමාජ කතිකාවතක් බවට පත්වෙමින් පවතී. දරුවන් ලැබීමේ අපේක්ෂාව සමලිංගික යුවළක් හෝ තනි පුද්ගලයෙක් තුළ ඇතිවීම ස්වභාවික වුවත්, ශ්රී ලංකාවේ පවතින නීතිමය හා සමාජීය පසුබිම මත එය අභියෝගාත්මක තත්ත්වයකි.
වීඩියෝව මෙතනින්
ශ්රී ලංකාවේ නීතිමය තත්ත්වය
සමලිංගික විවාහ සහ හවුල්කාරිත්වයන්: ශ්රී ලංකාව තුළ සමලිංගික විවාහ හෝ හවුල්කාරිත්වයන් නීතියෙන් පිළිගනු නොලැබේ.
දරුකමට හදා ගැනීම (Adoption): සමලිංගික යුවළකට දරුවන් දරුකමට හදා ගැනීමට ශ්රී ලංකාවේ නීතිමය ඉඩක් නොමැත. විදේශිකයන් සඳහා වන දරුකමට හදා ගැනීමේ රෙගුලාසිවල ද සඳහන් වන්නේ විවාහක යුවළකට පමණක් දරුකමට ගත හැකි බවත්, සමලිංගික යුවළකට හෝ සහකාරියකට අවසර නොලැබෙන බවත්ය.
එබැවින්, දැනට පවතින නීතිමය රාමුව තුළ, ශ්රී ලංකාවේ සමලිංගික යුවළකට නීත්යානුකූලව දරුවන් හදා ගැනීමට හෝ දෙමාපියන් වීමට අවස්ථාව සීමා වී ඇත.
දරුවන් ලබා ගැනීමට සමලිංගික යුවළක් භාවිතා කරන පොදු ක්රමවේද (ජාත්යන්තර වශයෙන්)
බටහිර රටවල් ඇතුළු බොහෝ රටවල සමලිංගික යුවළයන් නීත්යානුකූලව දරුවන් ලබා ගැනීමට විවිධ ක්රමවේද භාවිතා කරයි.
දරුකමට හදා ගැනීම (Adoption):
මෙය සමලිංගික යුවළයන් දරුවන් ලබා ගැනීමට භාවිතා කරන ප්රධානම ක්රමයකි. මෙම ක්රමවේදය යටතේ දරුවාගේ ජෛව විද්යාත්මක සම්බන්ධතාවක් දෙමාපියන් සමඟ නොමැත.
සූරෝගසි (Surrogacy - කුලී මවකගේ සහාය):
පිරිමි යුවළවල් (Gay Male Couples) සඳහා: එක් පියකුගේ ශුක්රාණු, පරිත්යාගශීලී කාන්තාවකගේ ඩිම්බ සමඟ සංසේචනය කර, එම කළලය කුලී මවකගේ (Surrogate Mother) ගර්භාශයේ තැන්පත් කර දරුවා මෙලොවට බිහි කරයි.
කාන්තා යුවළවල් (Lesbian Couples) සඳහා: එක් මවකගේ ඩිම්බ, පරිත්යාගශීලී පිරිමියෙකුගේ ශුක්රාණු සමඟ සංසේචනය කර, අනෙක් මවගේ හෝ කුලී මවකගේ ගර්භාශයේ තැන්පත් කිරීම සිදු කළ හැකිය.
කෘත්රිම සිංචනය (Artificial Insemination) සහ IVF (In Vitro Fertilization):
කාන්තා යුවළවල් සඳහා: පරිත්යාගශීලී පිරිමියෙකුගේ ශුක්රාණු යොදා ගනිමින් යුවළේ එක් කාන්තාවක් ගැබ් ගැනීම.
පෙර සබඳතා මඟින් ලැබූ දරුවන්:
සමලිංගික බව හඳුනා ගැනීමට පෙර ඇති කර ගත් විෂමලිංගික සබඳතා මඟින් දරුවන් සිටින පුද්ගලයන් ද සිටිති.
සමාජීය පිළිගැනීම සහ දරුවන්ට ඇති බලපෑම
ශ්රී ලංකාව වැනි රටවල, සමලිංගික දෙමාපියන් පිළිබඳව සමාජීය සංවාදය අඩු මට්ටමක පවතී. ඇතැම් අධ්යයනයන් මඟින් පෙන්නුම් කරන්නේ, සමලිංගික පුද්ගලයන්ට පවුලෙන් හා සමාජයෙන් ප්රතික්ෂේප වීම සහ වෙනස් කොට සැලකීම් වලට මුහුණ දීමට සිදුවන බවයි.
කෙසේ වෙතත්, ජාත්යන්තර අධ්යයනයන්ට අනුව, දරුවෙකු ඇති දැඩි කිරීමේදී දෙමාපියන්ගේ ලිංගික දිශානතිය (Sexual Orientation) කිසිදු ආකාරයකින් දරුවාගේ යහපැවැත්මට හෝ මානසික සෞඛ්යයට අහිතකර ලෙස බලපාන්නේ නැත. සමලිංගික යුවළවල් විසින් ඇති දැඩි කරනු ලබන දරුවන් විෂමලිංගික යුවළවල් විසින් ඇති දැඩි කරනු ලබන දරුවන් හා සමානවම මානසික හා සමාජීය වශයෙන් යහපත් තත්ත්වයක සිටින බව එම අධ්යයන මගින් තහවුරු කර ඇත.
සමලිංගික දෙමාපියන් පිළිබඳ සංකල්පය ශ්රී ලංකාව තුළ තවමත් අලුත් සහ සංවේදී මාතෘකාවක් වුවද, ලොව පුරා පවුල් සංකල්පය වෙනස් වෙමින් පවතින ආකාරය අනුව, මෙම මාතෘකාව පිළිබඳ සමාජ සංවාදය ඉදිරියේදී පුළුල් වනු ඇත.
